Hoofdpijn komt veel voor en kan verschillende oorzaken hebben. Soms lijkt de pijn vooral in het hoofd te zitten, terwijl de nek een rol speelt bij het ontstaan ervan. Je kunt bijvoorbeeld pijn ervaren vanuit de nek richting het achterhoofd, de slaap of het voorhoofd.
Hoofdpijn vanuit de nek wordt ook wel cervicogene hoofdpijn genoemd. Hierbij zijn structuren in de nek betrokken bij de hoofdpijn. Maar hoe ontstaat dit precies? En hoe weet je of je nek mogelijk een rol speelt?
Hoe kan hoofdpijn vanuit de nek ontstaan?
Je nek bestaat uit wervels, gewrichten, spieren en zenuwen die nauw met elkaar samenwerken. De bovenste nekwervels bevinden zich bovendien dicht bij zenuwstructuren die ook betrokken zijn bij het waarnemen van pijn in het hoofd.
Wanneer bepaalde structuren in de nek gevoelig of minder goed beweeglijk zijn, kunnen pijnsignalen daardoor niet alleen in de nek worden ervaren. De pijn kan ook worden gevoeld in andere delen van het hoofd.
Dit noemen we gerefereerde pijn: de plek waar je pijn voelt, hoeft niet altijd dezelfde plek te zijn als waar de prikkel ontstaat.
Hoe voelt hoofdpijn vanuit de nek?
Niet iedere hoofdpijn vanuit de nek voelt hetzelfde. Toch zijn er een aantal kenmerken die regelmatig voorkomen.
De hoofdpijn kan bijvoorbeeld beginnen in de nek of aan de achterkant van het hoofd en vervolgens naar voren trekken. Soms wordt de pijn vooral aan één kant gevoeld.
Daarnaast kunnen bepaalde bewegingen of houdingen van de nek de klachten beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan lang achter een computer zitten, autorijden of langdurig naar beneden kijken.
Ook kan de nek stijf of gevoelig aanvoelen en kan het draaien van het hoofd minder gemakkelijk gaan.
Deze kenmerken betekenen overigens niet automatisch dat de hoofdpijn uit de nek komt. Hoofdpijn kent veel verschillende vormen en oorzaken.
Welke factoren kunnen een rol spelen?
Bij hoofdpijn vanuit de nek is er meestal niet één simpele verklaring. Verschillende factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van klachten.
Denk bijvoorbeeld aan langdurig in dezelfde houding werken, veel beeldschermgebruik of een plotselinge verandering in belasting. Ook spanning rondom de nek en schouders kan invloed hebben op hoe het gebied aanvoelt.
Daarnaast kunnen eerdere nekklachten of een periode waarin je minder hebt bewogen een rol spelen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de plek van de pijn te kijken, maar naar het totale plaatje.
Is een verkeerde houding de oorzaak?
Bij nek- en hoofdpijn wordt al snel gedacht aan een ‘verkeerde houding’. Bijvoorbeeld onderuitgezakt zitten of met het hoofd te ver naar voren achter een beeldscherm werken.
In werkelijkheid is het vaak genuanceerder.
Er bestaat niet één perfecte houding die hoofdpijn voorkomt. Het lichaam kan prima verschillende houdingen aannemen. Vooral langdurig in dezelfde positie blijven kan ervoor zorgen dat spieren en gewrichten anders of zwaarder worden belast.
Daarom kan afwisseling gedurende de dag belangrijker zijn dan jezelf voortdurend te dwingen kaarsrecht te zitten.
Regelmatig even opstaan, van houding veranderen of kort bewegen kan al helpen om langdurige statische belasting te doorbreken.
Spanning in nek en schouders
Ook spanning kan samengaan met hoofdpijn. Wanneer je druk of gestrest bent, kun je onbewust je schouders optrekken of de spieren rond je nek en kaak meer aanspannen.
Wanneer dit regelmatig gebeurt, kunnen deze spieren vermoeid of gevoelig worden.
Dat betekent niet dat iedere hoofdpijn door gespannen spieren wordt veroorzaakt. Wel is het zinvol om bij terugkerende klachten te kijken naar factoren zoals werkbelasting, slaap, ontspanning en dagelijkse gewoontes.
Wat kun je zelf doen?
Wanneer je af en toe lichte nek- of hoofdpijn ervaart, kan het helpen om gedurende de dag voldoende af te wisselen.
Een paar eenvoudige aandachtspunten zijn:
- wissel regelmatig van houding;
- onderbreek lange periodes achter een beeldscherm;
- blijf gedurende de dag bewegen;
- probeer spanning in nek en schouders bewust los te laten;
- zorg voor voldoende slaap en herstel;
- bouw lichamelijke belasting geleidelijk op.
Het is daarbij niet nodig om voortdurend je houding te corrigeren. Juist regelmatig variëren is belangrijk.
Wanneer kan fysiotherapie helpen?
Wanneer hoofdpijn regelmatig terugkomt en er aanwijzingen zijn dat de nek hierbij een rol speelt, kan een fysiotherapeut onderzoeken hoe de nek functioneert.
Tijdens een onderzoek kan onder andere worden gekeken naar de beweeglijkheid van de nek, spierfunctie, kracht en de manier waarop bepaalde bewegingen de klachten beïnvloeden.
Op basis daarvan kan een behandeling bijvoorbeeld bestaan uit gerichte oefeningen, advies over belasting en beweging en technieken om de beweeglijkheid van de nek te verbeteren.
Bij ESF Praktijk kijken we daarbij niet alleen naar waar je pijn ervaart, maar ook naar factoren die mogelijk bijdragen aan het ontstaan of terugkeren van de klachten. Zo kan de behandeling worden afgestemd op jouw persoonlijke situatie.
Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?
Hoofdpijn is meestal niet het gevolg van een ernstige aandoening, maar soms is verder medisch onderzoek belangrijk.
Neem bijvoorbeeld contact op met een arts wanneer je plotseling zeer hevige of ongebruikelijke hoofdpijn krijgt, hoofdpijn ontstaat na ernstig hoofd- of nekletsel, of wanneer de hoofdpijn gepaard gaat met verschijnselen zoals verlamming, problemen met spreken, verwardheid, bewustzijnsverlies of hoge koorts en ernstige ziekteverschijnselen.
Ook wanneer je hoofdpijn duidelijk verandert, steeds erger wordt of je je zorgen maakt, is het verstandig om medisch advies te vragen.
Conclusie
Hoofdpijn hoeft niet altijd uitsluitend vanuit het hoofd te ontstaan. Bij hoofdpijn vanuit de nek kunnen structuren in de nek bijdragen aan pijn die je bijvoorbeeld in het achterhoofd, de slaap of het voorhoofd voelt.
Omdat hoofdpijn veel verschillende oorzaken kan hebben, is het belangrijk om niet zelf te snel conclusies te trekken. Wanneer je klachten regelmatig terugkomen en je merkt dat je nek daarbij een rol lijkt te spelen, kan fysiotherapeutisch onderzoek helpen om meer inzicht te krijgen in de mogelijke oorzaak en een passende aanpak.